Binnen de logopedie krijgen we vaak vragen van ouders over duimen en het gebruik van een speen. Het zijn gewoontes die veel voorkomen bij jonge kinderen en in de eerste levensfase ook een duidelijke functie hebben: troost, ontspanning en regulatie van spanning. Toch kan langdurig duimen of speengebruik invloed hebben op de ontwikkeling van de mond en spraak.
Zuigen is een aangeboren reflex. Baby’s hebben hier een sterke behoefte aan, niet alleen voor voeding, maar ook voor rust en zelfregulatie. Een speen of duim kan daarom helpen bij het inslapen of bij spanning.
In het eerste levensjaar is dit dus heel normaal. Problemen ontstaan vooral wanneer het gebruik langdurig en intensief blijft.
Met mondmotoriek bedoelen we de kracht en samenwerking van spieren in de lippen, tong, kaak en wangen. Deze spieren zijn belangrijk voor eten, drinken én spreken.
Langdurig duimen of speenzuigen kan zorgen voor:
Deze veranderingen kunnen invloed hebben op hoe een kind leert eten, slikken en praten. Ook zijn kinderen die mondademen vatbaarder voor virussen en dus vaker verkouden.
Een van de meest zichtbare gevolgen van langdurig duimen of speengebruik is de invloed op het gebit.
Mogelijke veranderingen:
De kans hierop neemt toe wanneer een kind:
Het goede nieuws: stop je op tijd, dan kan het gebit zich vaak nog deels zelf herstellen.
Omdat duimen en speenzuigen invloed hebben op de stand van de tong en het gebit, kan dit ook gevolgen hebben voor de spraak.
Kinderen kunnen moeite krijgen met:
Soms ontstaat een zogenoemde tongpers (verkeerde slik), waarbij de tong tegen de tanden duwt tijdens slikken en spreken. Dit kan spraakproblemen in stand houden. Dit wordt vaak opgemerkt door de tandarts.
Omdat spenen makkelijker af te leren is dan duimen, wordt duimen sowieso afgeraden. Als richtlijn adviseren wij de speen af te bouwen voor het eerste jaar, want dan wordt het spenen een gewoonte in plaats van voldoen aan de zuigbehoefte. Laat de speen bijvoorbeeld achter in bed, zodat je kindje de speen koppelt aan het slapen. Haal de speen uit de mond wanneer je kind eenmaal slaapt en sluit zachtjes de lippen. Vervolgens bouw je ook het speengebruik in bed af.
Is je kindje ouder dan 1 jaar en speent of duimt het nog? Dan kan stoppen best een uitdaging zijn, zeker omdat het vaak een gewoonte is die comfort biedt. Enkele praktische tips:
Twijfel je over de invloed van duimen of speengebruik? Of merk je dat je kind moeite heeft met spreken of slikken? Dan is het verstandig om een logopedist te raadplegen.
Wij kunnen:
Heb je vragen of wil je advies op maat? Neem gerust contact op met onze praktijk of meld je aan bij één van onze vestigingen. We denken graag met je mee!
